Podstawowe pojęcia z zakresu słowotwórstwa

Cześć!

Zapraszamy na post dotyczący dziedziny językoznawstwa zwanej słowotwórstwem.

Słowotwórstwo jest nauką zajmującą się budową wyrazów, jak i możliwościami tworzenia nowych. Jej zadaniem bywa też ustalenie (w trakcie tzw. analizy słowotwórczej), w jaki sposób dany wyraz został utworzony, od czego powstał i jak można go podzielić.

Oto podstawowe terminy, które musisz znać na egzaminie:

- Wyraz podstawowy - to wyraz, który widnieje w słowniku, na przykład kot, lekarz, dom, masło, metal.

- Wyraz pochodny - to wyraz utworzony od wyrazu podstawowego. Na przykład na małego kota powiemy „kotek”. Wyraz ten został utworzony za pomocą wyrazu podstawowego oraz formantu.

- Formant - człon, przy pomocy którego stworzono wyraz pochodny.

- Podstawa słowotwórcza - człon przejęty z wyrazu podstawowego, do którego dodaje się formant i wówczas powstaje wyraz pochodny.

Na przykład, gdy chcemy stworzyć nowy wyraz od słowa "dom", użyjemy podstawy słowotwórczej "dom", dodamy do tego formant "-ek" i powstanie nowy wyraz "domek".

- Oboczności - zdarza się, że w obrębie podstawy słowotwórczej zachodzi wymiana głosek zwana obocznością, na przykład w słowach mróz – mroźny zmieniają się ó na o oraz z na ź.

Po więcej informacji zapraszamy do odcinka na temat słowotwórstwa.

Ekipa Strefy Nauki